| overzicht staatshoofden | historisch overzicht | Naar homepage

Lotharius I

Voor een overzicht van de stamboom van de Karolingen: click hier

Lotharius werd geboren in 795, als oudste zoon van Lodewijk I 'de Vrome' en diens eerste echtgenote Irmingard van Haspengouw. Hij is vermoedelijk geboren en opgegroeid te Acquitanië. Als oudste zoon was Lotharius voorbestemd om de keizerstitel en de alleenheerschappij over het gehele rijk te krijgen. In 817 wordt hij door zijn vader in Aken tot keizer gekroond. Hij trouwt te Diedenhofen op 15 november 821 met Irmingard van de Elzas. Uit haar morgengave sticht hij het klooster Erstein.

Vanaf de herfst van 822 bestuurt hij Italië en regelt onder meer het bestuur van de Kerkelijke Staat via de Constitutio Romana. In 823 wordt hij (als 'Festkrönung') in Rome nogmaals tot keizer gekroond door paus Paschalis I. Vanaf 825 fungeert Lotharius I feitelijk als mederegent van zijn vader Lodewijk 'de Vrome'. Wanneer Lodewijk in 829 voor Karel 'de Kale' het dan 6-jarige zoontje uit zijn tweede huwelijk, een nieuw koninkrijk creëert (Alemannië, dan uiteraard ten koste gaat van de andere gebieden) komt er abrupt een einde aan de goede verstandhouding met zijn vader. Vanaf dat moment is de verhouding met zijn vader gespannen. Na diverse kortstondige verzoeningen, keert hij begin 833, samen met zijn broers Lodewijk en Pippijn, definitief tegen zijn vader. Nadat het leger van Lodewijk 'de Vrome' op het 'Leugenveld' bij Colmar naar hen is overgelopen en zich gevangen heeft laten nemen, zet hij zijn vader te Compiègne af als keizer en houdt hem gevangen te Aken.

Zijn volgende stap is om de invloed en het machtsgebied van zijn broers Lodewijk en Pippijn in te perken. Die pikken dat niet, waarop ze alsnog de kant van hun vader kiezen. Vervolgens vechten de broers gedurende drie jaar om een zo gunstig mogelijke uitgangspositie voor de toekomstige onderhandelingen, die onvermijdelijk zullen volgen. Geen van de partijen was namenlijk sterk genoeg om een definitieve overwinning te behalen. Lotharius deinsde er zelfs niet voor terug om bij de vijand (de Vikingen en een anti-Frankische beweging in Saksen) steun te zoeken. De besprekingen over de verdeling, die maanden in beslag namen, hebben uiteindelijk geresulteerd in een driedeling, waarbij alle broers de onafhankelijke status van koning krijgen en Lotharius als oudste de ceremoniële keizerstitel mag dragen (het verdrag van Verdun, augustus 843). Lotharius houdt dus zijn keizerskroon maar heeft geen feitelijke macht over zijn broers.

In het verdrag over de verdeling van het rijk van Lodewijk de Vrome zijn Nederland en het gebied tussen Schelde en Maas toegewezen aan Lotharius. In het verdrag over de verdeling van het rijk, worden Nederland en het gebied tussen Schelde en Maas toegewezen aan Lotharius. Een groot deel van Belgisch Brabant (alles ten zuiden van de Schelde) viel toe aan Karel 'de Kale'. Het middenrijk van Lotharius, bevat veel veel 'koningsgoed' zoals de Ardennen. de palts in Nijmegen en de keizerlijke residentie te Aken waar hij zijn intrek neemt. Het rijk van Lotharius strekt zich uit van de Noordzee tot de Middelandse Zee en is dus een merkwaardig langgerekt gebied, waarvan het noorden en zuiden weinig met elkaar gemeen hebben. Het eerste probleem waarmee Lothar I zich geconfronteerd ziet zijn de invallen van de Vikingen in Friesland. De voortdurende oorlogen met zijn familieleden hebben zijn slagkracht verminderd, zodat hij zich al in 841 genoodzaakt ziet enkele graafschappen aan Vikinghoofdmannen af te staan. In de hoop dat zij op hun beurt wel in staat zijn hun landgenoten tegen te houden. Een ijdele hoop...

Ziek geworden, verdeelt Lotharius te Péronne d.d. januari 849 zijn rijk over zijn drie zonen. Zelf trekt hij zich als monnik terug in het klooster te Prüm waar hij op 29 september 855 overlijdt. Hij wordt aldaar begraven. Bij de dood van Lotharius (855) wordt zijn rijk verdeeld onder zijn drie zonen. Lodewijk II krijgt Italië (met de keizerskroon), Karel ('van Bourgondië) ontvangt het zuidelijk deel van de zich van de Middellandse Zee tot de Noordzee uitstrekkende middenzone en Lotharius II het noordelijk deel daarvan (waaronder Nederland).

Bronnen: