Keizer Titus

Keizer Titus

Klik hier voor een kaart van het Romeinse rijk (Romani Imperii imago, Antwerpen: Plantijn, 1579).

Titus Flavius Vespasianus wordt in 39 geboren als oudste zoon van Vespasianus en Flavia Domitilla de Oudere. Titus groeit op aan het hof. Hij is de beste vriend van de zoon van keizer Claudius, Brittanicus. Als deze later op bevel van Nero vergiftigd wordt, drinkt Titus overmand door verdriet, van hetzelfde gif, waarna hij maanden ziek is. Titus is fysiek sterk, knap van uiterlijk (hoewel gedrongen) en een begenadigd kunstenaar. Hij is goed in dichten maar ook in het vervalsen van handschriften. Net als zijn vader, heeft hij veel gevoel voor humor. Tijdens zijn jeugd gaat Titus zich, net als Nero die dan keizer is, aan allerlei uitspattingen te buiten.

Na de dood van Nero in 68 volgt er een chaotische periode met maar liefst drie opvolgers (Galba, Otho en Vitellius). In 69 wordt Vespasianus, Titus' vader en militair bevelhebber in Judea, uitgeroepen tot keizer. Met name Titus kreeg de soldaten zover dat ze zijn vader als keizer wilden. In tegenstelling tot zijn onfortuinlijke voorgangers weet Vespasianus zijn positie als keizer te consolideren. Als Vespasianus naar Rome gaat om de keizerskroon te aanvaarden, volgt Titus hem op als militair bevelhebber in Judea. Hij verovert Jerusalem in 79 en beëindigt hiermee de Joodse opstand die onder Nero was begonnen. Daarbij verwoest hij de tempel van Salomon. Alles wat nu nog van deze tempel rest is de beroemde klaagmuur. Tijdens zijn verblijf in Judea raakt Titus verliefd op de Joodse koningin Berenice. Zij is de zuster van Herodus Agrippa II en samen met hem regeert ze over delen van Palestina en Syrië. Hoewel zij zelf een trouw vazal van Rome is, verzetten haar onderdanen zich tegen de Romeinen. Na de scheiding van zijn tweede vrouw laat Titus haar naar Rome komen, waar ze samen een aantal jaren gelukkig leven.

In het jaar 70 wordt Titus consul. Na zijn overwinning in Jeruzalem zijn sommigen bang dat hij zal proberen zijn vader van de troon te stoten. Titus blijft echter loyaal aan zijn vader, fungeert als diens rechterhand en is van meet af aan voorbestemd om hem op te volgen. Titus knapt ook de "vuile zaakjes" voor zijn vader op. In 79 wordt er bijvoorbeeld een complot tegen het leven van Vespasianus ontdekt. Titus nodigt één van de samenzweerders bij hem thuis uit voor een diner, en laat hem neersteken. Min of meer samen, Titus als consul en zijn vader als keizer, hebben ze geregeerd tot 79. Dan sterft Vespasianus, na een kort ziekbed. Vanwege zijn vele uitspattingen op jonge leeftijd en vanwege de "vuile zaakjes" die hij heeft opgeknapt voor zijn vader, is Titus absoluut niet geliefd bij het volk. De mensen vrezen voor een nieuwe Nero. Ook zijn openlijke relatie met Berenice draagt niet bij aan zijn populariteit. De Romeinen hebben de affaire Cleopatra nog niet uit hun geheugen gewist!

Na de dood van zijn vader werkt Titus hard aan een beter imago. Hij stuurt zijn grote liefde Berenice, zeer tegen haar en zijn zin in, naar huis. Een complot tegen zijn leven wordt gewoon genegeerd en de aanklacht van hoogverraad afgeschaft. Het netwerk van informanten, gevreesd tijdens Nero, wordt grotendeels ontmanteld. In 79, twee maanden na de dood van zijn vader, barst de Vesuvius uit en verwoest Pompeii, Herculaneum, Stabiae, Oplontis, Boscoreale en Boscotrecase. Een jaar later, in 80, breekt in Rome een vreselijke brand uit die drie dagen woedt. Alsof dit nog niet genoeg is, breekt er ook nog pest uit. Titus doet er alles aan om de slachtoffers van deze rampen schadeloos te stellen. Hij toont zich, net als zijn vader, zeer ruimhartig en weet zich, ondanks zijn verleden, al snel heel geliefd te maken.

Helaas is Titus weinig tijd vergund om zichzelf te bewijzen. Misschien is dat maar goed ook, want het geld dat Vespasianus zo goed beheerde, wordt er in rap tempo doorgejaagd. Titus houdt van prachtige bouwwerken en feesten. Zo laat hij een gouden en ivoren standbeeld oprichten voor zijn vermoorde vriend Britannicus. Van de opening van het Flavius amfitheater in Rome (nu bekend als het Colosseum) maakt hij een groots spektakel, met zeeslagen op een kunstmatige zee. Het feest duurt maar liefst 100 dagen. Ook de hulp aan de slachtoffers van de rampen kost veel geld.

Hij sterft op 13 september 81, op 42-jarige leeftijd, een natuurlijke dood hoewel boze tongen beweren echter dat hij vergiftigd is door zijn jongere broer Domitianus, die hem als keizer opvolgt. In 81 laat zijn broer een boog oprichten op het Forum Romanum ter nagedachtenis aan Titus. Deze is vandaag de dag nog te bewonderen in Rome. Aan de voorzijde staat de inscriptie: "Senatus populusque Romanus Divo Tito Divi Vespasiani Vespasiano Augusto". Dat betekent: de Senaat en het volk van Rome aan de vergoddelijkte Titus Vespasianus Augustus (zoon) van de vergoddelijkte Vespasianus.

Bronnen: