Keizer Galba

Keizer Galba

Klik hier voor een kaart van het Romeinse rijk (Romani Imperii imago, Antwerpen: Plantijn, 1579).

Servius Sulpicus Galba wordt geboren in 3 v. Chr. In 67 n. Chr. wordt Galba, die dan al een grijze generaal op leeftijd is, door Nero benoemd tot gouverneur van Hispania Tarraconensis (Zuid Spanje). Op dat moment heerst er grote onvrede over het bewind van Nero die de schatkist uitput en de provincies zware belastingen oplegt om zijn buitensporige levenswandel te financieren. Vooral in de Romeinse provincies is de weerstand tegen Nero groot.

In maart van het jaar 68 n.Chr. begint Gaius Julius Vindex in Gallië een opstand tegen Nero. Hij vindt grote steun onder de lokale bevolking die zich onderdrukt voelt. Hij weet een legermacht van ongeveer 100.000 man op te bouwen. Vindex beseft dat hij geen kans heeft om ooit zelf als keizer van Rome geaccepteerd te worden. Daarom vraagt hij de steun van Galba die door de praetoriaanse garde (de keizerlijke lijfwacht) naar voren is geschoven omdat de commandant, Nymphidius Sabinus, meent hem wel onder de duim te kunnen houden.Sabinus zou echter kort daarna zelf vermoord worden. Galba accepteert na enig twijfelen. Vindex' leger rukt op en neemt Lugdunum in. Dan rukken ze op in de richting van Vesontio (het huidige Besançon). Het nieuws van het enorme leger van Vindex bereikt Rome en veroorzaakt grote paniek. Nero's steun in Rome brokkelt snel af.

Otho sluit zich al snel aan bij de opstand van Vindex en Galba. Omdat Nero hem zijn vrouw Sabina Poppaea had afgenomen, koestert hij een wrok tegen de keizer. Bovendien gaat hij ervan uit dat Galba hem zal benoemen tot zijn opvolger. Gezien de gevorderde leeftijd van Galba zou dit betekenen dat hij binnen afzienbare tijd keizer kan worden. Door de gebeurtenissen in het noorden, durft ook Clodius Macer in opstand tegen Nero te komen. Hij weigert echter de verzoeken van Galba zich bij hem aan te sluiten omdat hij zelf keizer hoopt te kunnen worden. Hij zal later Carthago in handen krijgen, de haven die voor de toevoer van graan uit Noord Afrika van levensbelang is voor Rome.

In mei van het jaar 68 wordt Vindex' leger bij Vesontio geconfronteerd met de legioenen van Lucius Verginius Rufus, die oorspronkelijk trouw aan Nero was gebleven en was opgerukt om de opstand te onderdrukken. Na mislukte onderhandelingen tussen Vindex en Rufus, wordt Vindex' leger verslagen. Vindex sneuvelt in deze veldslag. Rufus' troepen willen hem uitroepen tot keizer, maar Rufus weigert en sluit zich bij Galba aan. Het is niet verwonderlijk dat Galba bijzonder argwanend zal blijven ten opzichte van Rufus.

In juni van het jaar 68 pleegt Nero, onder grote druk zelfmoord. Galba krijgt de titel Augustus en wordt keizer van Rome. Galba is de eerste keizer die niet verwant is aan het huis van Augustus en zijn vrouw Livia. Daarmee steekt voor het eerst een probleem de kop op dat de Romeinen nog lang zal plagen, namelijk de vraag wie de rechtmatige opvolger is. Omdat er op het koningschap nog altijd een taboe rust, blijft het antwoord op die vraag lange tijd onduidelijk wat leidt tot veel instabiliteit en bloedvergieten. Galba zal daarvan al snel het slachtoffer worden. Galba was een eerlijk en zuinig man en, hoewel er na Nero's wanbeleid alle reden was om de schatkist te ontzien, maakt Galba bij de verwende kliek aan het hof al snel veel vijanden. Ook zijn weigering om de praetoriaanse garde te belonen voor hun rol bij de opstand, zet kwaad bloed.

Als Galba in oktober van 68 in Rome arriveert laat hij Clodius Macer nog diezelfde maand vermoorden. Hij zet Rufus als gouverneur van noord Germanië af en benoemt in zijn plaats Fonteius Capito. Deze wordt echter al snel vermoord door de soldaat Fabius Valens. Begin december benoemt hij Vitellius tot commandant van de legioenen in neder Germanië. Op Nieuwjaarsdag 69 weigeren de legioenen in neder Germanië de eed aan Galba af te leggen en komen in opstand. Ze roepen Vitellius, die nauwelijks een maand eerder is aangesteld, tot keizer uit. De legioenen van noord Germanië onder leiding van Fabius Valens sluiten zich aan bij de legioenen onder leiding van Vitellius van neder Germanië en het gigantische leger rukt op naar Rome. Vitellius blijft achter en weet steun te krijgen van de legioenen van Gallië en Brittannië.

Galba heeft inmiddels Lucius Calpurnius Piso Frugi Licianus (kortweg Piso) benoemd tot zijn opvolger. Piso was een jonge aristocraat zonder administratieve of militaire ervaring. Dit alles maakte weinig indruk, noch op de senaat noch op de legioenen. Otho, die er vast op gerekend had om zelf tot opvolger benoemd te worden, voelt zich gepasseerd en koopt de praetoriaanse garde om. Hij belooft 15.000 denarii aan elk van de twaalf sleutelfiguren van de garde als zij hun keizer vermoorden. Diezelfde dag bereikt Rome het nieuws van de opstand van Vitellius in neder Germanië en de oprukkende legioenen. Vijf dagen later, op 15 januari 69 wordt Galba door zijn eigen lijfwachten op een marktplein vermoord. Ook Piso wordt vermoord, tegelijk met vele anderen. Geconfronteerd met de moorden en de dreiging van Vitellius roept de wanhopige senaat Otho uit tot keizer van Rome.