Keizer Claudius II "Gothicus"

Keizer Claudius II "Gothicus"

Klik hier voor een kaart van het Romeinse rijk (Romani Imperii imago, Antwerpen: Plantijn, 1579).

Marcus Aurelius Valerius Claudius wordt geboren op 10 mei 214 in de Romeinse provincie Illyricum. Claudius dient als tribuun onder de Decius en Valerianus en wordt door de laatste benoemd tot opperbevelhebber in Illyricum. Hij wordt keizer nadat hij samen met Aurelianus in september 268 een coup beraamt tegen Gallienus. Onder zijn bewind wordt de val van het Romeinse rijk tijdelijk een halt toegeroepen. Het keizerschap van Claudius II, daat slechts twee jaar duurt, bestaat uit een opeenvolging van oorlogen. Het begint met een opstand van het leger in Mediolanum (Milaan) die alleen neergeslagen kan worden door de soldaten een bonus te beloven van 20 aurei per man ter ere van de nieuwe keizer.

Terwijl de Romeinen in Mediolanum elkaar bevechten, zijn in het noorden de Alemannen (een Germaans volk), via de Brennerpas het rijk binnengevallen. In de late herfst van 268 vindt er een veldslag plaats bij het Gardameer. De legers van Claudius II brengen de Alemannen een dermate verpletterende nederlaag toe dat slechts de helft van hen het slagveld levend verlaat. Claudius keert daarna terug naar Rome waar problemen in Gallië zijn aandacht opeisen. Hij stuurt Julius Placidianus met troepen naar het zuiden van Gallië en slaagt erin om de gebieden ten oosten van de Rhône weer bij het Romeinse Rijk te voegen. Via onderhandeling weet hij hetzelfde te bereiken bij de Iberische provincies. Het verval van het rijk wordt hiermee tijdelijk tot staan gebracht.

Ondertussen zorgen de Goten voor grote problemen op de Balkan. Claudius' troepen brengen hen een nederlaag toe in de buurt van Marcianopolis. Deze overwinning bezorgt Claudius II de bijnaam "Gothicus". Daarmee zijn de problemen nog steeds niet opgelost. Nieuwe invallen van de Goten moeten afgeslagen worden. Daarnaast is er onrust in het oosten waar Koningin Zenobia van Palmyra in 269 de Romeinse gebieden binnenvalt. Haar troepen trekken Egypte binnen waar ze de voor Rome zo belangrijke graantoevoer afsnijden. Vervolgens stuurt ze haar legers naar de noordelijk gelegen Romeinse gebieden in het Midden Oosten en verovert grote stukken van Asia Minor (Turkije). Claudius, die genoeg te stellen heeft met de Goten op de Balkan, kan zich een oorlog in het oosten niet veroorloven.

Alsof dat nog niet genoeg is, komen er berichten over een inval van de Jutten in Raetia. Ook zou er een aanval van de Vandalen op Pannonië te verwachten zijn. Om deze problemen het hoofd te kunnen bieden besluit Claudius om de strijd tegen de Goten aan Aurelianus over te laten. Zelf vertrekt hij naar Sirmium. Helaas breekt de pest, die de Goten enorme verliezen had toegebracht, nu ook uit in zijn eigen leger. Ook keizers blijken niet immuun te zijn voor het virus. Claudius wordt besmet en overlijdt in januari van 270. Hij is daarmee één van de weinige Romeinse keizers die een natuurlijke dood sterft!

Hoewel hij maar twee jaar keizer is geweest, wordt zijn dood zeer betreurd door de senaat en het leger en hij wordt onmiddellijk goddelijk verklaard. Hij wordt opgevolgd door Quintillus.

Bronnen: