| | overzicht staatshoofden | | historisch overzicht | | Naar homepage |
Clovis
Voor
een overzicht van de stamboom van de Merovingen: klik
hier
Clovis (Clodovech) wordt omstreeks 466 geboren als zoon van Childerik I en Basina van Thüringen. Hij volgt in 481, op slechts 15-jarige leeftijd, zijn vader Childric I op als koning van de Salische Franken. Zijn doel was om de Salische Franken ten noorden van de Rijn en de Ripuarische Franken tot één rijk te verenigen. Vanuit Doornik (Tournai in het zuiden van België) zet hij de opmars in. Zijn zegetocht begint in 486 met een overwinning op Syagarius, de laatste Romeinse gouverneur in het noorden van Gallië die regeerde over het gebied tussen de Somme en de Loire. Clovis neemt de stad Soissons in, het laatste Romeinse bolwerk. Syagrius vlucht naar de Visigoten maar hij wordt uitgeleverd en vervolgens in het geheim gedood. Plots strekt het gebied van Clovis uit tot de Loire en kan hij de andere Franken zijn gezag opleggen.
In 493 trouwt Clovis in Soissons met Clothilde (Chrodechilde), zij is de dochter van Chilperik II, koning van Bourgondië. Chilperik werd vermoord door zijn broer Gundobad. Clovis vraagt Chlotilde's hand en van Gundobad wordt gezegd dat hij te bang was om te weigeren. Koning Gundobads broer, Godegisel, probeert in het geheim Clovis over te halen om Bourgondië binnen te vallen. Godegisel wil namelijk zelf de troon veroveren. Het kan daarom ook zijn dat de moord op Chilperik nooit heeft plaatsgehad maar verzonnen was om Clovis' eventuele invasie te verantwoorden. Hoe dan ook, Gundobad vlucht naar Avignon, waar hij een nieuw leger vormt waarop Clovis zich met hem verzoent. Gundabad wordt zelfs zijn bondgenoot in de strijd tegen de Visigoten (zie hierna). Godegisel zal later door Gundobad vermoord worden.
Clothilde
schenkt Clovis drie zonen. Zijn oudste zoon is van een onbekende Rijnlandse
prinses. Clothilde is katholiek en probeert ook Clovis tot het Christendom
te bekeren. Dit wil aanvankelijk niet zo lukken totdat Clovis in 496 moet
aantreden tegen de Alamannen, een confederatie van Germaanse stammen. Bij
de Alamannen zijn "alle mannen" welkom (vandaar de naam!). De
Alamannen leven nog voort in de Franse benaming voor Duitsers: les Allemands.
De slag bij Tolbiac of Zülpich verloopt niet volgens plan en Clovis
belooft plechtig zich te bekeren mocht Christus hem de overwinning gunnen.
Als de overwinning een feit is, houdt hij woord en enkele jaren later meldt
hij zich met enkele duizenden krijgers bij bisschop Remigius van Reims om
zich te laten dopen. Met hem worden nog 300 edelen gedoopt tot christen.
Dit betekent dat hij overging tot het katholieke Christendom, in tegenstelling tot de heersers van andere Germaanse stamkoninkrijken, die zich bekeerden tot het Arianisme (de leer van Arius van Alexandrië). Wat hield het Arianisme in? In 325 werd tijdens het Concilie van Nicea de drieëenheid (God, Zoon en Heilige Geest) tot dogma verheven. De Arianische Christenen geloofden echter niet dat Vader en Zoon één en dezelfde waren. De bekering van Clovis tot de Katholieke kerk is politiek gezien een slimme zet. Hierdoor krijgt hij namelijk de Gallo-Romeinen op zijn hand. Clovis betrekt de clerus en de Gallische Christenen bij zijn bewind. Met de steun van de bisschoppen en de Gallische Christenen kan Clovis zijn veroveringen voortzetten.
In 507
kiest hij Parijs als residentie (vanaf 509 wordt Parijs officieel de hoofdstad
van zijn rijk). Van hieruit onderneemt hij succesvolle veldslagen tegen
de Visigoten. De Visigoten zijn ook Germanen, oorspronkelijk afkomstig uit
Noord Europa (Denemarken). De namen Göteborg en Gotland herinneren
hier nog aan. In de loop der eeuwen trekken deze Goten via oost Europa steeds
verder naar het zuiden. Op 24 augustus 410 vallen ze Rome binnen en in 412
volgt de invasie van Zuid-Frankrijk. Van de laatste Romeinse keizers krijgen
ze Aquitanië in beheer. Als het West Romeinse Rijk in 476 definitief
instort (het Oost Romeinse Rijk bleef tot 1453 intact) lijken ze de aangewezen
kandidaat om het imperium over te nemen. Maar het zit hen niet mee. Na de
slag van Vouillé (nabij Poitiers) in 507, blazen de Visigoten de
aftocht nadat Clovis hun koning Alarik II heeft vermoord in de strijd. Clovis
kan daardoor zijn grondgebied uitbreiden tot aan de Pyreneeën. Daarmee
is het oude Gallië weer bijna herenigd. Clovis' dochter Clothilda trouwt
na het overlijden van haar vader met Amalric, koning van de Visigoten. Ze
echter sterft op zeer jonge leeftijd, na wreed mishandeld en misbruikt te
zijn door haar echtgenoot. Het lijkt erop dat Clothilda de rekening heeft
moeten betalen voor de tragische dood van Alaric.
Omstreeks
509 erkennen tenslotte ook de Ripuarische Franken, die de streek rond Keulen
bewonen, zijn heerschappij. Als Clovis in 511, op 45-jarige leeftijd, overlijdt
is zijn rijk groter dan het huidige Frankrijk (Zuidwest Duitsland is er
namelijk bij inbegrepen). De Franken zijn op dat moment echter nog niet
de heersende macht in West-Europa. Evenmin hebben ze de volledige leiding
over Gallië, dat werd nog steeds verijdeld door de Bourgondiërs,
maar Clovis heeft van de Salische Franken wel de grootse macht gemaakt temidden
van de barbaarse stamkoninkrijkjes. Clothilde trekt zich na de dood van
haar man terug in de abdij St-Martin in Tours en stichtte tal van kerken
en kloosters. Ze werd later heilig verklaard: Sint Clothilda (feestdag 5
juni).
Na de dood van Clovis wordt zijn rijk, overeenkomstig de Salische wet, verdeeld onder zijn vier zonen. Zijn oudste zoon, Theodorik, heerste over Reims (hiertoe behoorde ook Toxandrië het latere Brabant), terwijl Chlodomer, Childebert en Chlotarius respectievelijk over Orléans, Parijs en Soissons regeerden. De Franken kenden geen erfopvolging van vader op oudste zoon. Het rijk, dat zij beschouwden als persoonlijk bezit en erfgoed, werd verdeeld onder alle zonen, die op hun beurt door strijd, intriges, broedermoord en via het huwelijk gesloten familiebanden, hun grondgebied weer moesten zien te vergroten. Het resultaat zou een opeenvolging van bloedvergieten en schanddaden zijn.
Clovis en Clothilde lieten in Parijs een kerk bouwen de 'Basilique des Saints Apôtres Pierre et Paul'. Hij stond op de Mont Geneviève. Clovis is in deze basiliek begraven. Tijdens de Franse revolutie (1789) wordt zijn sarcofaag naar het depot van de Petits-Augustins verplaatst. Uiteindelijk vindt hij zijn definitieve rustplaats in de basiliek van Saint-Denis. Clovis wordt ook nu nog beschouwd als de grondlegger en de eerste koning van de Franse natie. Van 'Clovis' is de naam 'Lodewijk' van latere Franse koningen afgeleid: Clovis = Chlodovech = Louis (Lodewijk).
Bronnen: