Het koninkrijk der Nederlanden (1814 - 1860).

Na de val van Napoleon wil het Congres van Wenen de oude orde in Europa herstellen. Uit de chaos na de Napoleontische tijd ontstaat het 'Koninkrijk der Nederlanden', waarin de noordelijke en zuidelijke Nederlanden voor korte tijd verenigd zijn. Willem I wordt koning. Hij wordt opgevolgd door zijn zoon Willem II, minder autoritair dan zijn vader maar toch ook tamelijk conservatief. Onvrede en onrust voeden het streven onder de burgerij naar meer greep op de landspolitiek.

1813: koning Willem I.
Een kleine groep prominente politici nodigt een vorst uit, die in 1814 de titel koning aanneemt: koning Willem I, zoon van stadhouder Willem V en Wilhelmina van Pruisen. Het Wener Congres besluit in 1815 de noordelijke en zuidelijke Nederlanden te verenigen om tegenwicht te bieden aan het zojuist getemde Frankrijk. Willem I gaat voortvarend aan de slag, met een krachtige economische politiek. Het politieke spel speelt hij echter minder subtiel. Het kost hem moeite de macht te delen met de Staten-Generaal, zoals vastgelegd in de Grondwet.

1815: het Groothertogdom Luxemburg bij de Nederlanden.
Willem draagt zijn geërfde eigendommen in Duitsland en Pruisen over en ontvangt in ruil daarvoor het Groothertogdom Luxemburg.

1817-1818: hongerwinter.
In het jaar 1817 mislukte de oogst en in de daarop volgende winter steeg de nood tot ongekende hoogte. Te Rotterdam telde men 800 bedelaars en stadjes als Oldenzaal en Purmerend 80. In het Aalmoezeniershuis te Amsterdam werden 855 vondelingen en 244 verlaten kinderen binnen gebracht. Een record aantal.

1830: Belgische opstand.
Onrust in België, gevoed door liberale en katholieke politici. In 1831 erkennen de Europese staten een onafhankelijk Belgisch koninkrijk, met vorsten uit het Huis van Saksen-Coburg. Koning Willem wil hier echter niet op ingaan.

1833: embargo op de Nederlandse vloot.
De Nederlandse kust wordt geblokkeerd en er komt een embargo op het gebruik van de Nederlandse vloot. In 1833 geeft Koning Willem I zijn aanvalspolitiek uiteindelijk op. Maar de onafhankelijkheid van België erkennen kwam niet in hem op. Het duurt uiteindelijk tot 1839 totdat hij een grensregeling wou treffen.

1835: eerste spoorlijn.
De H.IJ.S.M. (Hollandse IJzeren Spoorweg Maatschappij) krijgt toestemming voor het aanleggen van een proefspoorlijn tussen Amsterdam en Haarlem. Op 20 september 1839 vertrekt de eerste trein tussen beide plaatsen (A'dam-Haarlem) en op 24 september vervoerde de trein de eerste passagiers met een snelheid van 38 km/uur.

1840: troonsafstand van Willem I.
Onder druk van de bevolking, die een meer liberale grondwet wil, doet Willem I troonsafstand ten gunste van zijn zoon Willem II. Ondanks zijn conservatieve opstelling heeft Willem I tijdens zijn bewind een belangrijke bijdrage geleverd aan de agrarische en industriële ontwikkeling van Nederland.

1845: hongerwinter.
De winter van 1844 op 1845 is bijzonder streng. In de twee jaren daarop mislukken de aardappeloogsten. De bevolking leed honger en de voedselprijzen waren torenhoog. Als gevolg ontstaan er op diverse plaatsen in het land rellen.

1848: nieuwe grondwet.
Onder dreiging van revolutie, zoals elders in Europa, aanvaardt Willem II een nieuwe, liberale grondwet, geschreven door de Leidse hoogleraar J.R. Thorbecke. De koning regeert voortaan onder ministeriële verantwoordelijkheid. Samen met andere (bestuurlijke) wetten van Thorbecke ontstaat hiermee het Nederlandse staatsbestel dat in grote lijnen nog steeds van kracht is.

1849: overlijden Willem II.
Willem II overlijdt en wordt opgevolgd door zijn zoon Willem III.

1854: afschaffing van de lijfstraffen.
Op 29 juni worden lijfstraffen afgeschaft maar de doodstraf door hanging blijft in het wetboek van strafrecht.

1858: de opkomst van de aardappel.
Rond 1858 wordt de aardappel algemeen geaccepteerd als voedingsmiddel. Door het voorhanden zijn van dit basisvoedsel (de arme boeren en arbeiders eten vrijwel alleen brood en aardappelen), worden de mensen sterker en gezonder. De gezinnen worden daardoor groter. Beetwortelen (bieten) leveren, dankzij de afschaffing van accijnzen, meer op zodat industriële suikerwinning lonend wordt. In Zevenbergen wordt de eerste gespecialiseerde suikerfabriek opgericht.